Mỗi  dân tộc có các truyền thống hiếu khách, những chuẩn mực nghi thức và quan niệm về tính lịch sự. Không biết những truyền thống của địa phương này hay địa phương khác có thể dễ rơi vào tình trạng khó xử. Bởi thế, nếu chuẩn bị đi đến một nước mới lạ bạn cần phải biết những nghi thức giao tiếp tối thiểu, chẳng hạn như chào hỏi như thế nào hoặc cách nói chuyện trong những tình huống cụ thể.

Ở các nước Ả Rập trong thời gian trò chuyện người ta thường hỏi “Sức khỏe  như thế nào?”, song đó là câu hỏi có tính lịch sự, thực chất không phải lúc nào người đối thoại cũng thật sự quan tâm đến tình hình sức khỏe của bạn, bởi vậy không cần phải trả lời. Về phía khách, quả thật không tiện khi sẽ đưa ra câu hỏi về sức khỏe của người đối thoại và các thành viên trong gia đình. Thật bất lịch sự nếu đó là câu hỏi về vợ của người đối thoại.  

Làm khách ở các nước Ả Rập phương Đông nhất thiết phải mời cà phê, và nếu uống hết cà phê khách trả lại chén cho chủ, thì chắc chắn сhủ phải rót thêm lần nữa. Nếu khách không muốn uống nữa thì họ lắc chén hướng này sang hướng khác hoặc úp  ngược đít chén lên phía trên. Phương Đông rất quí và tự hào truyền thống hiếu khách cũ, bởi thế việc từ chối thết đãi là một sự sỉ nhục hoặc không tôn trọng gia đình chủ nhà. Luật đạo Hồi cấm cắt thức ăn bằng dao, nói cách khác Thánh Allax “cắt xén thức ăn”. Tốt hơn hết là dùng tay, nhất là lấy thức ăn và đồ uống đòi hỏi dùng tay phải, ngón thứ ba hay ngón cái, nhưng tuyệt nhiên không bằng hai ngón.

Ở các nước Ả rập, các hành vi bị cho là bất lịch sự như:  xem người ta đang lạy, đi quanh quẩn hoặc đứng trước mặt họ, chụp ảnh hoặc quay video họ trong thời gian trang điểm, đi vào Thánh Đường trong trang phục gợi cảm.

Ở Trung Quốc, những người ít quen biết chỉ cho phép gọi bằng họ, mà họ ở nước này đứng trước tiên. Nếu đã được mời đến nhà hoặc lễ hội thì việc từ chối là không thể chấp nhận, nhất thiết phải đến, hơn nữa mang theo quà, cho dù nhỏ. Trong ngày lễ của gia đình hoặc chôn cất được phép tặng túi tiền nhỏ: đến đám cưới hoặc sinh nhật tiền được bỏ trong phong bao màu đỏ, trong trường hợp chôn cất – trong phong bao màu trắng.

Người Trung Quốc  rất không thích đồng hồ làm quà tặng, điều này nhắc họ rằng cái chết không tránh khỏi đến gần.  Khi tặng đồng hồ, có thể người ta vô cùng tức giận.

Người Nhật phần lớn rất lịch sự và đánh giá cao ở người khác phẩm chất này. Yếu tố vô cùng quan trọng của những nguyên tắc đảm bảo phong thái tốt ở Nhật đó là cúi chào. Nghi thức chào hỏi thông thường đủ 15 lần cúi chào. Để gây được ấn tượng tốt cần phải cúi chào không dưới 40 lần, sự tôn trọng đặc biệt có thể thể hiện chỉ 70 lần cúi chào, còn những người đáng kính nhất cần chào hỏi bằng 90 lần cúi chào.

Trong giao tiếp, người Nhật coi trọng sự thiện chí, trung thực, cởi mở. Để làm cho trái tim người Nhật rung động, người châu Âu phải biết phát ra dù một vài lời bằng tiếng Nhật. Trong khi nói chuyện, người Nhật thường gật đầu, nhưng đó không phải là dấu hiệu của đồng ý, mà là dấu hiệu để chứng tỏ rằng người đối thoại hiểu câu chuyện đang nói về cái gì. Việc từ chối một cách trực tiếp ở Nhật không chấp nhận, trong trường hợp này phải cố gắng thể hiện bằng những từ khác, ví dụ: “hiện nay vấn đề này đang còn khó khăn”.

Trong tập tục của người Nhật không tiếp khách ở nhà hoặc đến làm khách, ở đây chỉ chấp nhận tiếp khách ở nhà hàng. Nhưng nếu được người Nhật mời về nhà khách cần chú ý: không đụng chạm, không tự tiện ngồi vào bất cứ chỗ nào, chỉ ngồi nơi chủ hướng dẫn. Khi ngồi xuống, trước hết cần đứng dậy bằng đầu gối, sau đó hạ xuống trên gót chân.  Đừng bao giờ mời vợ gia chủ vào bàn - điều này có thể làm ông chủ tức giận. Phụ nữ Nhật không tham gia vào tiệc tùng của đàn ông, cũng như không chấp nhận việc nhường chỗ cho phụ nữ trong giao thông và để họ lên phía trước.

Khi giao tiếp với người Lào dù có thân đến mấy tuyệt đối không được gõ lên đầu hay sờ lên đầu.

Ở Nga, bắt tay tạm biệt khách chỉ khi ra khỏi cửa nhà, vô tình bắt tay ngang cửa nhà hoặc cửa phòng bao giờ cũng bị từ chối.

Người Việt có câu: "Nhập gia tùy tục”,  những hiểu biết về nghi thức giao tiếp  và phong tục tập quán của mỗi dân tộc sẽ  đem đến sự thân thiện, hòa đồng, góp phần tạo nên thành công khi bạn tiếp xúc với một nền văn hóa mới.

-------------------------------------------------
*theo “Truyền thống và phong tục các dân tộc thế giới”, của Gubin A.I (Nga), Nhà xuất bản Thế giới sách, 2008("Традиции и обычаи народов мира", автор Губин А.И,Издательство Мир,2008).